پل خشتی تاریخی گوراب تولم زیرپای بی توجهی
روستای تاریخی گوراب تولم یکی از قدیمی ترین روستاهای استان گیلان است. برخی این روستا را با نام پل خشتی تاریخی گوراب می شناسند و برخی گوراب را از روی گنج های نهفته در خاکش به یاد دارند. در این روستا یک پل تاریخی وجود دارد که نماد نمادی ازاستقامت است که متاسفانه مورد بی توجهی مسئولین قرار گرفته است. گفتنی است پل خشتی گوراب تولم شهرستان صومعه سرا به شماره ۱۳۶۴ در ۱۵ آبان ماه سال ۱۳۸۴ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.
این پل در منتهی الیه شمال غربی روستای گوراب تولم ، بر روی یکی از شاخه های فرعی رودخانه گازروبار و در جهت شرق به غرب قرار دارد. جهت پل شرقی و غربی دارای یک دهانه با قوس جناغی است جان پناه جنوبی تقریباً سالم مانده است در حالیکه جان پناه شمالی پل تا حدود ۸۰ درصد تخریب شده که ارتفاع باقی مانده جان پناه در ضلع شمالی در بعضی نقاط به ۳۰ سانتیمتر می رسد.
کف گذرگاه پل در گذشته سنگ فرش بوده و قسمتهای زیادی از آن بر اثر تردد وسایل نقلیه از بین رفته است . آثاری از قسمتی از قوصی کوچکتر در ضلع شرقی پل مشهود می باشد و به تبع وجود دهانه هایی دیگر را در ساختار پل اشاره می نماید که با کمی کاوش و خاکبرداری از اطراف پل این امر نیز ممکن می گردد. ملات بین آجرها از نوع ساروج می باشد.
حکایت گنج روستای گوراب تولم
گوراب تولم در زمان حکومت صفوی مرکز خزانه داری حکومت منطقه و وابسته به فومن بود ، طی اطلاعاتی که از بزرگان این روستا کسب کردیم مالیات های زیاد ، حمله مغول ها و… باعث شد تا ساکنان این روستای تاریخی سکه ها و اجناس گرانبهای خود را در زیر زمین مخفی کنند ، همچنین حملات راهزنان به خزانه و تخریب ساختمان آن در جنگ ها نیز باعث می شد تا برخی از بسته های سکه زیر زمین بمانند .
دز زمان حکومت پهلوی مردم این روستا به صورت اتفاقی سکه هایی ( نقره ، مس و طلا ) نیز یافتند . این سکه ها درون کوزه هایی قرار داشتند . طبق قوانین این زیر خاکی ها متعلق به دولت و سازمان میراث فرهنگی میباشند اما حال برخی افراد سود جو ( داخل و خارج کشور ) هستند که بهای خوبی برای این سکه ها میپردازند و همین باعث شده است که دزدانی شبانه به این روستا بیایند و طبق اطلاعات ( نقشه ، کتاب و… ) شروع به حفاری کنند که البته یافتن آن سکه ها کار آسانی نیست یا به اعتقاد یک سری از مردمان به “شانس” بستگی دارد .
بار ها مشاهده شده که مردم در حال شخم زدن مزرعه شاهد بیرون آمدن آجر های خشتی ، کوزه های شکسته شده و… باشند ولی این میراث که گوراب را نسبتا معروف کرده ضرر هایی هم دارد …. کنده کاری های کنار جاده و زمین های شخصی مردم از جمله این ضرر هاست . همچنین درختی قدیمی در این روستا وجود دارد که به گفته مردم حداقل ماهی ۲ بار به صورت مخفیانه حفاری می شود و حال این حفره ها به یک گودال بزرگ تبدیل شده اند .
اهالی روستای گوراب تولم گفتند: پس از سال ها انتظار برای ساخت پل و مرمت پل تاریخی گوراب تولم فقط پایه های آن احداث شده است با توجه به ویژگی های معماری پل منحصر بفرد گوراب تولم می طلبید میراث فرهنگی گیلان در حفظ و مرمت این ابنیه تاریخی همت گماردکه متاسفانه چشم ها را بروی این آپار بست تا زخم ی تر از قبل شود.
آنها گفتند با تمام تلاش شورای محل و دهیاری گوراب تولم قرار شد تا پل جدیدی در کنار این اثر تاریخی احداث شود که متاسفانه با ۵۰ میلیون تومان که به آن اختصاص یافت پیمانکار مربوطه فقط دو پایه را احداث کرده است و مابقی پروژه را به امان خدا رها ساخته است و این در حالی است که مردم هنوز مجبور از عبور از این پل تاریخی هستند.
آنها در ادامه خواستار تکمیل پل نیمه کاره مانده و توجه ویژه به میراث فرهنگی و ابنیه های تاریخی شدند و گفتند: مرمت و احیای آثار تاریخی شهرستان و توجه ویژه به این مهم می تواند نقش موثری در توسعه صنعت گردشگری و ایجاد اشتغال و شکوفایی اقتصاد منطقه داشته باشدو مسوولان امر با رسیدگی به این موضوع حل مشکلات عبور و مرور ساکنان این روستا ها را در اولویت قرار دهند.
به هر حال باید گفت حفظ و مرمت آثار تاریخی گیلان با توجه به بالا بودن رطوبت نسبی هوا ضرورتی اجتناب ناپذیر است.از سویی توجه بیشتر به آثار تاریخی این استان می تواند به رونق هر چه بیشتر اقتصاد گردشگری و رونق معیشتی مردم موثر باشد. میراث فرهنگی شامل آثار باقیمانده از گذشتگان است که نشانگر حرکت انسان در طول تاریخ است و با شناسایی آن زمینه شناخت هویت و خط حرکت فرهنگی بشریت میسر می شود.به یقین بسیاری از آثار باقیمانده از گذشتگان حاصل ازاین تجربه ها بوده و از این نظر برای انسان ارزشمند است و از این طریق زمینه های عبرت برای انسان فراهم می آید.
http://scna.ir/11327/